Ryzen X3D z dwoma CCD: sterownik chipsetu, Game Bar, parkowanie rdzeni

Masz Ryzena 9 7950X3D, 7900X3D, 9950X3D albo 9900X3D. Niektóre gry działają mniej więcej tak, jak pokazały recenzje; inne zdają się zostawać w tyle za tym, co osiąga ośmiordzeniowy X3D. Albo narzędzie do monitorowania pokazuje, że podczas gry jedna grupa rdzeni nic nie robi, a wątek na forum każe ci wyłączyć Game Bar, wybrać plan Wysoka wydajność albo przeinstalować Windows.

Te procesory mają coś, czego nie mają modele X3D z jednym chipletem: dwie grupy rdzeni i dodatkową pamięć podręczną tylko na jednej z nich. Grupa z tą pamięcią jest przeznaczona do gier, a w tych modelach skierowanie tam gry to zadanie sterownika, aplikacji Game Bar i BIOS-u, które działają razem.

Dwa chiplety, jeden z dodatkową pamięcią podręczną

Rdzenie tych procesorów znajdują się na dwóch chipletach, nazywanych CCD. W teście 7950X3D w ComputerBase nakładana warstwowo dodatkowa pamięć podręczna L3 znajduje się „nur auf einem der beiden CCDs”, czyli tylko na jednym z dwóch. Do gier służy układ z dodatkową pamięcią podręczną, ale niższym taktowaniem; zwykłe aplikacje startują na drugim CCD, który ma wyższe taktowanie.

Coś musi decydować, który program trafia gdzie. Odpowiedzią AMD przy premierze 7950X3D, jak relacjonował ComputerBase, był dostosowany sterownik chipsetu zawierający sterownik AMD 3D V-Cache Performance Optimizer, nowe wersje BIOS-u oraz aktualny Windows i aktualna aplikacja Xbox Game Bar. Jak ta decyzja zapada w tle, AMD nie chciało szczegółowo wyjaśnić. Informacje o wydaniu sterownika chipsetu 8.08.12.551 od AMD wciąż wymieniają sterownik Performance Optimizer.

Których stacjonarnych modeli X3D to dotyczy, stan na październik 2026:

ComputerBase opisuje 9900X3D jako zbudowany tak jak 7900X3D, 6+6 rdzeni, przy czym dodatkowa pamięć podręczna znów obsługuje tylko sześć z nich. Specyfikacje procesorów AMD wymieniają jeszcze jeden model AM5 z 16 rdzeniami i 128 MB pamięci podręcznej L3, tyle co w 9950X3D: Ryzen 9 PRO 9965X3D do komputerów firmowych, wprowadzony na rynek 30 czerwca 2026. Każdy inny model X3D na AM4 lub AM5 ma tam 6 albo 8 rdzeni.

Game Bar jest częścią mechanizmu

Test 9950X3D w ComputerBase z marca 2025 ma sekcję zatytułowaną „Die (nervige) Game Bar bleibt Pflicht”, czyli (irytujący) Game Bar pozostaje obowiązkowy. Według tego tekstu o tym, czy gra działa preferencyjnie na CCD0, czy na CCD1, system operacyjny decyduje razem z „der Windows Game Bar”, a ten Game Bar jest „weiterhin oftmals nicht up-to-date”, czyli nadal często nieaktualny. Z 19 gier w zestawie testowym ComputerBase pod Windows 11 24H2 sześć trzeba było ręcznie przypisać do właściwego CCD przez Game Bar, czyli prawie jedną trzecią. Wniosek redakcji: właściciele X3D z dwoma chipletami muszą stale sprawdzać, czy Game Bar rozpoznał uruchomioną grę jako grę, bo inaczej może przepaść spora część wydajności.

Inne testy znalazły mniej do poprawiania. W teście 7950X3D w ComputerBase z 2023 roku wszystkie 14 gier od początku działało na chiplecie z pamięcią podręczną, bez żadnej ingerencji. Według recenzji 9950X3D w GamersNexus parkowanie działa prawidłowo, a procesora nie hamują jego dodatkowe wątki. Testy używały różnych gier, a test 7950X3D jest o dwa lata starszy. Pokazują, że gra może zostać pominięta, ale nie to, jak często się to zdarza.

Co możesz zrobić, gdy gra działa:

1. Gdy gra jest aktywnym oknem, naciśnij klawisz z logo systemu Windows + G, aby otworzyć Game Bar.
2. Otwórz jego Ustawienia. W sekcji Ogólne Microsoft opisuje pole wyboru „Remember this is a game” (zapamiętaj, że to gra), dzięki któremu Game Bar traktuje aplikację na pierwszym planie jako grę. ComputerBase przypisał swoje sześć gier ręcznie właśnie przez Game Bar.
3. Porównaj powtarzalną scenę przed zmianą i po niej. Jak czytać wynik benchmarku wyjaśnia, jak to zrobić.

Jeśli poradnik z tweakami wyłączył Game Bar, karta Game Bar / nagrywanie gier w w0a przywraca Game Bar i Game DVR do wartości domyślnych Windows, czyli do stanu włączonego.

Parkowanie rdzeni: bezczynne rdzenie mogą oznaczać, że mechanizm działa

GamersNexus opisuje stan, w którym wszystko działa, w kategoriach parkowania rdzeni (core parking). Przewodnik Microsoftu po dostrajaniu zasilania w Windows Server wyjaśnia tę funkcję: według niego mechanizm zarządzania zasilaniem procesora i planista wspólnie dynamicznie dostosowują liczbę rdzeni dostępnych do wykonywania wątków, a zaparkowane rdzenie na ogół nie mają przydzielonych żadnych wątków. Ten sam przewodnik opisuje, że ustawienie wartości planu, którą Windows nazywa „Processor performance core parking min cores” (minimalna liczba niezaparkowanych rdzeni), na 100 procent wyłącza parkowanie, a jego tabela planów Windows Server podaje, że w planie Wysoka wydajność żaden rdzeń nie jest zaparkowany.

AMD nie chciało szczegółowo wyjaśnić ComputerBase, jak zapada ta decyzja, więc związek między parkowaniem a chipletem z pamięcią podręczną pochodzi tu od recenzentów. W praktyce oznacza to dwie rzeczy:

• To, że rdzenie jednego chipletu są bezczynne podczas gry na X3D z dwoma chipletami, samo w sobie nie jest usterką. Menedżer zadań dla graczy pokazuje, jak zobaczyć obciążenie każdego rdzenia.
• Plan albo tweak, który utrzymuje wszystkie rdzenie odparkowane, odbiera stan, który recenzenci opisują jako działający. Jeśli poradnik albo narzędzie zmieniło wartości parkowania, karta Ustawienia zasilania procesora w w0a przywraca wartości parkowania rdzeni oraz minimalnego i maksymalnego stanu procesora we własnych planach Windows do wartości domyślnych tych planów.

BIOS: automatycznie albo zawsze jeden chiplet

Na drugiej stronie tego samego testu 7950X3D ComputerBase opisuje opcję BIOS-u dla procesorów Zen 4 X3D, która zmienia priorytet chipletów. Nie pozwala ona dostrajać algorytmu. Wybierasz, czy decyduje algorytm, czy obowiązuje stałe przypisanie. Ustawieniem fabrycznym jest Auto; pozostałe wartości zawsze kierują oczekującą pracę na chiplet z pamięcią podręczną albo zawsze na chiplet o wyższym taktowaniu, a w obu przypadkach decyzja chipsetu AMD, BIOS-u i Windows zostaje pominięta. Stałe ustawienie dotyczy każdego programu, nie tylko gier. Jak ta opcja się nazywa, sprawdzisz w instrukcji swojej płyty głównej.

Po wymianie procesora

Instalacja Windows, która zaczynała pracę na innym procesorze, była znaną pułapką. GamersNexus pisał w marcu 2025, że jeśli zainstalowałeś system na 7600X, a później przesiadłeś się na 7950X3D, najprostszym wyjściem była czysta instalacja Windows (choć istniały sposoby, żeby jej uniknąć); według redakcji powinno to być już naprawione, ale nadal trzyma ona wszystkie swoje dyski oddzielnie.

ComputerBase przekazał stanowisko AMD przy premierze 9950X3D: według AMD nowy sterownik chipsetu ułatwia przesiadkę między procesorami bez każdorazowej ponownej instalacji Windows.

Dlatego po wymianie zaktualizuj każdy element, który ComputerBase wymienia jako rozwiązanie AMD: BIOS, sterownik chipsetu AMD, Windows i Game Bar. Jeśli gry nadal trafiają potem na niewłaściwy chiplet, rozwiązaniem zapasowym jest czysta instalacja; Czysta instalacja dla stabilnych 1% low podaje kolejność kroków.

9950X3D2 i modele z jednym chipletem

Ryzen 9 9950X3D2 Dual Edition, wprowadzony na rynek 22 kwietnia 2026, to słowami AMD procesor „Dual AMD 3D V-Cache” ze 192 MB pamięci podręcznej L3. GamersNexus zauważa, że tym razem nakładana pamięć podręczna jest na obu chipletach, i pisze, że upraszcza to zarówno przydzielanie wątków, jak i kwestię parkowania rdzeni. ComputerBase stwierdził, że opcja Game Bar nadal jest dostępna w grach, ale nie ma już żadnego efektu.

W X3D z jednym chipletem nie ma wyboru chipletu, w którym można się pomylić. ComputerBase pisze, że 9800X3D nie potrzebuje do tego Game Bar, bo przy jednym chiplecie nie ma dobrego ani złego wyboru. GamersNexus mówił to samo o 7800X3D w 2023 roku: według niego pojedynczy CCD ułatwia przydzielanie wątków i upraszcza konfigurację w porównaniu z czymś takim jak 7950X3D z dwoma CCD.

Co nie pomaga

• Wyłączanie Game Bar na X3D z dwoma chipletami. ComputerBase nazywa go obowiązkowym dla tych procesorów, bo wybór chipletu dla gry zapada razem z nim.
• Odparkowanie wszystkich rdzeni. Microsoft opisuje, jak plan wyłącza parkowanie; recenzenci opisują parkowanie jako stan, w którym te procesory działają prawidłowo.
• Wymuszanie jednego chipletu w BIOS-ie jako ogólnej poprawki. Pomija to decyzję AMD dla każdego programu na komputerze.
• Ocenianie po jednym przebiegu. Użyj tej samej sceny, zmień jedną rzecz i porównaj.

Powiązane

• Game Bar / nagrywanie gier
• Ustawienia zasilania procesora
• Czysta instalacja dla stabilnych 1% low
• Rdzenie P i E Intela w grach
• Menedżer zadań dla graczy