CPU- en GPU-temperaturen tijdens het gamen: wat is normaal

Je processor staat in een game op 95 °C, of de hotspot van een grafische kaart geeft meer dan 100 °C aan, en het getal ziet eruit als een waarschuwing. Of het er een is, hangt af van twee dingen: de grens die de fabrikant voor precies die chip publiceert, en of de chip zijn kloksnelheden verlaagt om eronder te blijven. Deze pagina behandelt hoe je allebei afleest, wat de fabrikanten publiceren, en de fysieke oorzaken die je moet controleren als een pc echt te heet wordt.

De temperaturen aflezen

Lees ze af terwijl de game draait, onder de belasting waar je je zorgen over maakt.

• GPU: Taakbeheer. Bij een losse grafische kaart toont Taakbeheer > Prestaties de huidige temperatuur naast de vermelding van de GPU. Toen Microsoft dat toevoegde, stond in de notes dat er een driver met ondersteuning voor WDDM 2.4 of later voor nodig is en dat alleen Celsius wordt getoond. Om je drivermodel te zien, druk je op Win+R, voer je dxdiag uit en lees je "Driver Model" (stuurprogrammamodel) af op het tabblad "Display" (beeldscherm).
• CPU: HWiNFO. Een gratis tool voor realtime monitoring van CPU's, GPU's en moederborden, met logging. Een log over een hele gamesessie toont de piek en wanneer die optrad, niet alleen de meting nadat je de game al hebt verlaten.

De pagina Start van w0a toont ook live de kloksnelheden en temperaturen van CPU en GPU, en die hoort bij het gratis niveau (wat gratis is); de meting van de CPU-temperatuur komt van een optionele module van een derde partij die je daar apart om vraagt (waarom hij dat vraagt).

Wat Intel en AMD publiceren voor een CPU

Intel definieert "Tjunction max" als de maximale junctietemperatuur die een processor toestaat voordat hij interne thermische regelmechanismen gebruikt om het vermogen te verlagen en de temperatuur te begrenzen, en zegt dat die grens per product verschilt en meestal tussen 100 °C en 110 °C ligt (Intel). De specificatiepagina's van Intel noemen een maximale bedrijfstemperatuur van 100 °C voor de Core i9-14900K en 105 °C voor de Core Ultra 9 285K. Intel zegt ook rechtstreeks wat het bereiken ervan betekent: "Being at maximum temperature while running a workload isn't necessarily cause for concern." (Op de maximumtemperatuur zitten tijdens een workload is niet per se reden tot zorg.)

AMD noemt op zijn productpagina's een "Max. Operating Temperature (Tjmax)": 95 °C voor de Ryzen 9 7950X (AMD), de Ryzen 9 9950X en de Ryzen 7 9800X3D, maar 89 °C voor de Ryzen 7 7800X3D. Haal het cijfer voor jouw exacte model van de productpagina, niet uit een vuistregel voor de hele familie.

Wat de GPU-fabrikanten publiceren

NVIDIA noemt voor elke kaart een "Maximum GPU Temperature": 90 °C voor de GeForce RTX 5090 en RTX 4090, 88 °C voor de RTX 5070 Ti en 85 °C voor de RTX 5070 (NVIDIA). Deze cijfers beschrijven de Founders Edition of het referentieontwerp van NVIDIA, en NVIDIA merkt op dat de specificaties per fabrikant van de kaart kunnen verschillen, dus controleer ook de pagina van de maker van je kaart.

Sommige kaarten rapporteren een tweede temperatuur. Bij het testen van een Radeon RX 5700 XT merkte TechPowerUp op dat de GPU een tweede temperatuur rapporteert, 'Hot Spot' of 'Junction Temperature' genoemd, en mat het de hotspot op 110 °C terwijl de GPU-temperatuur 92 °C was (TechPowerUp). Dat is de meting van één reviewer aan één kaart, geen gepubliceerd cijfer voor welke Radeon dan ook. Wat het wel laat zien, is dat de twee getallen niet uitwisselbaar zijn: in die test lag de hotspot 18 °C boven de GPU-temperatuur, dus leg een hotspotmeting niet naast een grens die voor de GPU-temperatuur is gepubliceerd.

Wat throttling is, en hoe het zich toont

Throttling is de bescherming die werkt, niet het defect. De definitie van Dell: als de processor of de grafische chip een hoge temperatuur bereikt, verlaagt de computer de kloksnelheid om minder warmte te produceren, en throttling op zich wijst niet op een defect (Dell). Intel zegt dat de processor doorgaans frequentie en vermogen verlaagt om oververhitting te voorkomen, en dat hij, als throttling geen veilige temperatuur kan vasthouden, automatisch uitschakelt om blijvende schade te voorkomen.

De lijst met symptomen van oververhitting van Intel is de praktische versie:

• de gerapporteerde CPU-frequentie is lager dan verwacht, of er zijn aanwijzingen voor throttling
• het hele systeem voelt traag aan
• de ventilatoren maken overdreven veel geluid
• het systeem start op en schakelt na korte tijd automatisch uit

Dell trekt de grens tussen normaal en niet normaal: throttling die binnen enkele minuten van licht gebruik begint, of die samen met vastlopers of uitschakelingen optreedt, wijst volgens Dell op een probleem.

Dell voegt eraan toe dat een computer bij langdurig zwaar werk zoals gamen trager kan worden, ook als alles werkt zoals het bedoeld is. In een game is die vertraging een daling van de framerate, en Plotselinge FPS-drops in games behandelt hoe je hitte onderscheidt van wisselingen in energiestatus, driverresets en achtergrondwerk. Schakelt de pc in plaats daarvan uit of start hij opnieuw op, begin dan bij Pc start opnieuw of valt uit tijdens het gamen.

Wat je moet controleren

Intel schrijft zijn checklist voor zelfgebouwde pc's; voor een pc die je compleet hebt gekocht, laptops inbegrepen, raadt Intel aan contact op te nemen met de fabrikant.

1. Stof. De checklist van Intel vraagt je te kijken naar stofophoping op alle ventilatoren en de luchtinlaten en -uitlaten vrij te houden. Dell legt uit waarom: stof op de koelribben verhindert dat lucht langs de ribben stroomt, zodat de ventilator harder en luider moet werken.
2. Ventilatoren. De ventilator van de koeler van stroom voorzien, de waaier vrij, de inlaat niet geblokkeerd door onderdelen of kabels (Intel). Een ventilator die niet harder gaat draaien, is niet per se kapot: sommige laptops van Dell halen een thermisch profiel uit het BIOS en ook uit software in Windows, en Dell merkt op dat de ventilator, met het BIOS in een stille of op prestaties gerichte modus, mogelijk niet reageert zoals het softwareprofiel doet vermoeden. Het laden van de standaardinstellingen van het BIOS staat op de lijst van Intel.
3. Luchtstroom in de kast. Intel vraagt om voldoende luchtstroom in de kast, kabels die die luchtstroom niet hinderen, en een balans tussen inlaat en uitlaat.
4. Koelpasta en montage. De checklist van Intel: de beschermlaag van het thermische materiaal van de koeler verwijderd, de juiste hoeveelheid thermisch interfacemateriaal, alle bevestigingspunten gelijkmatig vastgezet. Dell noemt een falende ventilator, een falend koellichaam of falend thermisch materiaal bij de hardwareoorzaken.
5. Een laptop op een zachte ondergrond. Volgens Dell laat een harde, vlakke ondergrond zonder textiel lucht bij de luchtinlaat van de ventilator komen, en kan een laptop van Dell op een deken, kussen, doek of papier de luchtinlaat afdekken en oververhitting veroorzaken. De eigen ventilatoren van een koelpad vullen volgens Dell de ventilatoren in de laptop aan.
6. De ruimte. Dell rekent een computer die warm is omdat hij in direct zonlicht of in een warme kamer wordt gebruikt tot een kwestie van gebruik, niet tot een defect, en geeft 0 °C tot 35 °C als aanbevolen kamertemperatuur voor zijn laptops, met de exacte grenzen in de handleiding van elk model.

Wat niet helpt

• Een lager getal najagen bij een chip die binnen zijn gepubliceerde grens blijft en niet throttlet. De zin van Intel is het herhalen waard: op het maximum zitten onder belasting "isn't necessarily cause for concern".
• Oordelen op basis van één meting nadat de game is afgesloten. Log tijdens het spelen.
• Verwachten dat een instelling een fysieke oorzaak oplost. Geen software haalt stof uit een koellichaam, monteert een koeler opnieuw of tilt een laptop van een deken; het kan je alleen de temperatuur laten zien terwijl jij die dingen doet.

Gerelateerd

• Plotselinge FPS-drops in games
• Pc start opnieuw of valt uit tijdens het gamen
• Gaming-laptop trager dan hij zou moeten zijn
• GPU niet op 100%