Masada, kutudan çıkan şarj aletine takılıyken dizüstü aşağı yukarı incelemelerin söylediğini yapıyor. Pilde, daha küçük bir şarj aletiyle ya da kanepede aynı oyun gözle görülür biçimde daha kötü çalışıyor. Ya da her yerde kötü çalışıyor ve parasını verdiğin grafik çipi neredeyse hiç uyanmıyor gibi.
Bir oyun laptopu, durumuna göre değişen sınırlar altında çalışır: güç kaynağı, şarj aleti, Windows'un ve üreticinin uygulamasının içinde bulunduğu modlar, ısı ve iki grafik işlemcisinden hangisinin oyunu çizdiği. Aşağıdaki kaynakların hiçbiri bunların her birinin ne sıklıkla sebep olduğunu söylemiyor; bu yüzden sırayla her birine bak.
Pilde sınırlar bilerek daha düşük
Dell'in tek bir model, G15 5530 için yazdığı destek makalesi koşulları alışılmadık bir ayrıntıyla sıralıyor. Grafik çipi şu durumlarda 30 W ile sınırlanıyor: dizüstü pille çalışırken ve güç modu ayarları pil ömrünü iyileştirecek şekilde ayarlıyken, fanı sınırlayan bir termal moddayken (Dell'in örneği Sessiz Mod), sağlam bir zemin üzerinde değilken, havalandırma anormalken ve en yüksek çalışma sıcaklığında ya da üzerindeki bir ortamda ağır yük altındayken. Dell'e göre sebep, bilgisayarın aşırı ısınmamasını sağlamak. 30 W rakamı o modele ait; kendi dizüstünde kontrol etmen gereken, tetikleyicilerin listesi.
NVIDIA BatteryBoost
NVIDIA'lı dizüstüler ayrı bir sınır daha ekliyor. NVIDIA BatteryBoost'u, fişten çekiliyken bir oyunu başlattığın anda devreye giren, tamamen otomatik bir özellik olarak tanımlıyor; hedef kare hızı da ayarlanabiliyor. Güç tasarrufunu bu sınırla sağlıyor: ASUS'un ifadesiyle daha düşük bir kare hızı, GPU'nun ve CPU'nun çok daha düşük bir güçte çalışmasını ve pilden daha az güç çekmesini sağlıyor.
NVIDIA'nın sayfası "30+ FPS experience" (30+ FPS deneyimi) diyor ama varsayılan bir hedef belirtmiyor. ASUS 2023'te BatteryBoost'un ROG dizüstülerinde fişten çekiliyken varsayılan olarak açık olduğunu ve kendi testlerinde BatteryBoost 2.0'ın kare hızlarını 30 FPS ile sınırladığını yazdı. 30'u bir NVIDIA ayarı olarak değil, ASUS'un gördüğü değer olarak kabul et. Pilde tek bir düz kare hızına oturan, başka hiçbir durumda bunu yapmayan bir oyun buraya işaret eder.
ASUS'un rehberi BatteryBoost'u GeForce Experience'ta kapattı. NVIDIA'nın NVIDIA uygulaması 11.0.5.266 sürüm notları BatteryBoost ve WhisperMode'u önemli dizüstü bilgisayar ayarları arasında sayıyor; NVIDIA'nın yazılımında aranacak adlar bunlar. İki ayrıntı önemli:
- En düşük sınır kazanır. NVIDIA'nın Maksimum Kare Hızı hakkındaki 2022 tarihli destek makalesine göre Battery Boost ya da Whisper Mode, bir Maksimum Kare Hızı sınırıyla birlikte açıkken kare hızı sınırların en düşüğüne sabitlenir.
- WhisperMode gücü sessizlikle takas eder. NVIDIA'ya göre WhisperMode açıkken güç kullanımı dibe vurur ve fanlar yavaşlar. ASUS onu kapatmayı, Windows güç planı ayarlarını varsayılana sıfırlamanın yanında sayıyor.
BatteryBoost'u kapatmak bir sınırı kaldırır, Windows'un pilde kullandığı güç modunu değil.
Windows güç modu: her güç kaynağı için bir tane
Microsoft'un yönergeleri onu Ayarlar > Sistem > Güç ve pil altında, Güç modu başlığında gösteriyor; prize takılıyken ve pildeyken ayrı seçimler var: En İyi Güç Verimliliği, Dengeli ya da En İyi Performans. Bir dizüstü masadayken En İyi Performans'ta, kablo çıktığı anda En İyi Güç Verimliliği'nde olabilir.
Mod değiştirilemiyorsa Microsoft'a göre özel bir güç planı seçili olabilir; Microsoft Denetim Masası > Sistem ve Güvenlik > Güç Seçenekleri yolunu, ardından Dengeli'yi gösteriyor. Microsoft'un bilgisayar üreticilerine yönelik kılavuzu, güç modu kaydırıcısının yalnızca Dengeli ya da Dengeli'den türetilmiş bir plan seçiliyken göründüğünü ve her modun neyi devreye sokacağını üreticinin yapılandırabileceğini söylüyor. w0a'nın Güç planı ve pil kartı Dengeli'yi etkinleştirir, w0a'nın kendi oluşturduğu planları siler ve güç tasarrufu ayarlarını Windows varsayılanlarına döndürür.
Üreticinin kendi modları
Üreticinin denetim uygulaması Windows'un üstüne kendi profillerini ekler. Dell, fanı sınırlayan bir termal modu GPU sınırının tetikleyicileri arasında sayıyor; ASUS ise sahiplerine GPU modunun "Standard (not Eco Mode)" (Standart, Eco Mode değil) olduğunu ve makinenin performans modunda olduğunu kontrol etmelerini söylüyor. Adlar üreticiden üreticiye değişiyor. Sorular değişmiyor: sessiz ya da pil tasarruflu bir profil etkin mi ve harici GPU'nun çalışmasına izin veriliyor mu?
Şarj aleti: güç değeri ve USB-C
Dell daha düşük güçlü bir adaptörün neye yol açabileceğini sıralıyor: Dell'e göre bilgisayar prize takılıyken pil boşalmaya devam eder, yavaş şarj olur ya da hiç şarj olmaz ve bilgisayarın performansı beklenenden yavaştır. Kontrol listesi: bilgisayar için doğru güç değeri ve "USB PD Compliant" (USB PD uyumlu) bir adaptör.
USB-C'de Windows seni uyarır. Microsoft'un USB-C sorun giderme sayfası Yavaş şarj cihazı ve Bilgisayar şarj olmuyor bildirimlerini adlandırıyor ve sebepleri sıralıyor: yeterince güçlü olmayan bir şarj aleti, şarj aleti ya da bilgisayar için yeterince güçlü olmayan bir kablo veya harici bir hub ya da yuva (dock) üzerinden bağlanmış bir şarj aleti. Cihazla birlikte gelen şarj aletini ve kabloyu kullanmanı öneriyor.
Bir durum tasarım gereği. Dell bazı oyun dizüstülerinin "Hybrid Power Mode" kullandığını söylüyor: dizüstü adaptörün sağlayabileceğinden fazlasına ihtiyaç duyduğunda Dell'e göre performanstan ödün vermeden pil gücünü tüketmeye başlar. Orada, şarja takılıyken uzun bir oturumda düşen pil bir arıza değildir.
İki GPU: oyunu hangisi çiziyor
Hem dahili grafiği hem ayrı bir GPU'su olan bir dizüstü, Microsoft'un hibrit sistem dediği şeydir: dahili GPU yerleşik panele görüntü verir, harici GPU ise Microsoft'a göre kendisine bağlı hiçbir ekran çıkışı olmayan, yalnızca görüntü oluşturan (render) bir aygıttır ve bir uygulamanın hangi GPU'da çalışacağına işletim sistemi ile sürücü birlikte karar verir. Microsoft'un sürücü belgeleri yolu anlatıyor: harici GPU biten her kareyi dahili GPU ile paylaştığı bir kaynağa kopyalar; dahili GPU tarafı da onu birleştirip gösterir.
Bazı dizüstüler, yerleşik paneli doğrudan harici GPU'ya bağlayabilen bir anahtar, yani bir çoklayıcı (multiplexer ya da mux) ekler. Microsoft'un otomatik ekran değiştirme konusundaki sürücü belgeleri, bu tür dizüstülerde bu geçişi grafik sürücüsünün işletim sisteminin hiç haberi olmadan yaptığını söylüyor. Modelinin her harici portunu hangi çipin sürdüğünü kılavuzu ya da teknik özellik sayfası söyler. Kare kopyalamanın oyununda bir bedeli olup olmadığını yalnızca öncesi ve sonrası bir kayıt gösterir.
Bir oyunun hangi GPU'yu kullandığını kontrol etmek
Görev Yöneticisi'ni Ctrl+Shift+Esc ile aç. Microsoft'un DirectX ekibi 2017'de ona GPU izlemeyi eklerken, işlem başına bir GPU rakamı ve bunun hangi GPU'ya ve altyapıya ait olduğunu gösteren ikinci bir sütun tarif etmişti; Windows 11'de bu sütunun adı GPU altyapısı. Bunları eklemek için bir sütun başlığına sağ tıkla. Görev Yöneticisi GPU'ları numaralandırır (GPU 0, GPU 1) ve Performans sayfasında da aynı numaraları kullanır.
Bir oyun dahili GPU'da çalışıyorsa Windows'ta oyun başına bir seçim var. Microsoft'un adımları: Ayarlar > Sistem > Ekran > Grafikler, Uygulamalar için özel seçenekler altında oyunu seç, sonra Seçenekler; birden fazla GPU'su olan bir bilgisayarda Grafik tercihi, Windows’un kararına bırakın, Güç tasarrufu ve Yüksek performans seçeneklerini sunar. Kaydet, sonra oyunu yeniden başlat. w0a'nın yazdığı bir yüksek performans seçimini geri almak için onun Oyun hangi ekran kartında çalışıyor kartı oyun başına yüksek performans tercihlerini kaldırır ve kararı yeniden Windows'a bırakır; Ayarlar'da kendin belirlediğin bir güç tasarrufu tercihine dokunulmaz.
Isı ve dizüstünün üzerinde durduğu yer
Dell'in listesinde anormal havalandırma da var; Dell'in çözümü hava menfezlerinin tıkanmadığı, iyi havalanan bir yer. Sağlam bir zemin üzerinde olmama maddesi ise farklı bir tetikleyici ve bağlantılı bir Dell makalesinde açıklanıyor: dizüstünü eğik tutmak ya da hareket ettirip sallamak, GPU'nun gücünü sınırlayan Dizüstü Bilgisayar Modu'nu tetikler. Dell'in çözümü: dizüstünü sabit ya da yatay bir açıda tut ve kullanım sırasında hareket ettirme. Sıcaklıkları okumayı oyun oynarken CPU ve GPU sıcaklıkları yazısı anlatıyor.
İşe yaramayanlar
- BatteryBoost ya da WhisperMode açıkken kare sınırını yükseltmek. En düşük sınır kazanır.
- Kilitli bir güç modunu aşmak için özel bir yüksek performans planı. Microsoft özel bir planı modun değiştirilememesinin olası bir sebebi olarak sayıyor; çözümü Dengeli.
- Hisle karar vermek. Aynı sahneyi prize takılıyken ve fişten çekiliyken kaydet, tek bir şeyi değiştir, karşılaştır; nasıl yapılacağını benchmark'ı okumak yazısı anlatıyor.
- Donanım sınırı için bir ayar. Gücü yetmeyen bir şarj aleti ya da tıkalı bir menfez, yeterli bir şarj aleti ya da açık bir menfezle düzelir.
İlgili
- Oyun hangi ekran kartında çalışıyor
- Güç planı ve pil
- Oyunlarda ani FPS düşmeleri
- Oyun oynarken CPU ve GPU sıcaklıkları
- FPS sınırı koymalı mısın?
Bu sayfa yardımcı oldu mu?
Eksik olan neydi, ya da ne işe yaramadı? Bunların hepsini okuyoruz.
Bu sayfa sorununu çözmediyse bize yaz — hangi makaleyi okuduğunu da ekle, o makaleyi düzeltelim.