"Mijn vriend in het volgende dorp heeft 40 ms op dezelfde server en ik 70." "Een VPN haalde op een avond 20 van mijn ping af en deed er de volgende avond 30 bij." "Is een gaming-VPN het geld waard?" Alle drie komen neer op één vraag: neemt je verkeer een langere weg naar de server dan nodig is, en is de weg van iemand anders korter?
Ping is afstand plus de weg
Ping is de rondreis naar de gameserver en terug. Een deel ervan is afstand, en die maakt niets op je pc of in een VPN korter; een deel is de weg die je pakketten nemen, gekozen door netwerken waar jij geen controle over hebt. De wachtrij in je eigen router komt aan bod in hoge ping en lagpieken.
Die weg wordt niet op snelheid gekozen. Riot Games, toen het uitlegde waarom het een eigen netwerk bouwde: "Backbone providers and ISPs route traffic to the lowest cost path, not the lowest latency path" (Riot Games, november 2015). Het voorbeeld van Riot stuurt verkeer van San Francisco naar Portland via Los Angeles, Denver en Seattle: "A direct trip may have taken 14ms, but the less efficient route takes a full 70ms." Omdat providers verschillend routeren, kan de ene speler volgens Riot een extreem lage latentie hebben, terwijl een vriend die vlak naast hem woont maar een andere provider heeft, tegen flinke lag vecht. Een langere weg passeert ook meer routers, en een router die meer pakketten krijgt dan hij aankan, is volgens Riot gedwongen ze gewoon te laten vallen.
Wat een VPN verandert
Een VPN-client verpakt je verkeer in een tunnelprotocol en stuurt het naar een VPN-server, die het doorgeeft; de VPN-documentatie van Microsoft beschrijft hoe de client een virtuele oproep doet naar een virtuele poort op een VPN-server. De reis heeft nu twee etappes, de weg van je provider naar de VPN-server en de weg van de VPN van daar naar de game, en de ping die je ziet is die twee samen plus wat de VPN-server toevoegt. Daar volgen drie uitkomsten uit:
- De weg van je provider maakt een omweg en de twee etappes niet. De ping daalt: de VPN heeft een omweg vermeden zoals in het Portland-voorbeeld van Riot.
- De VPN-server ligt niet op de lijn naar de game. De ping stijgt: je hebt zelf een omweg toegevoegd.
- Beide wegen zijn bijna rechtstreeks. Er verandert weinig, en de VPN-server is nog een kastje dat pakketten in een wachtrij kan zetten of kan laten vallen.
Valve beschrijft dezelfde afweging voor zijn eigen relaynetwerk, Steam Datagram Relay: voor "a surprisingly high number of players" vinden de relays een snellere route, maar waar een server niet in de buurt staat van een van de datacenters met relays, "the best relayed route might be slower than the default IP route, and there will be at least some players whose latency is worse than the status quo." Een VPN-server is ook een relay.
Zit de game in de tunnel?
Voor de VPN-client die in Windows is ingebouwd, documenteert Microsoft twee configuraties (Microsoft Learn). In een force tunnel, de standaard wanneer er geen routes zijn opgegeven, gaat volgens Microsoft al het verkeer over de VPN. In een split tunnel gebruiken alleen de routes die je opgeeft de tunnel, en gaat al het andere verkeer over de fysieke interface. Stuurt je VPN maar een paar apps of adressen door de tunnel, zorg dan dat de game daarbij hoort, anders meet je test je normale weg.
Sommige games hebben al een eigen netwerk
- Riot Direct. Riot bouwde het, met peering bij internetproviders, om spelersverkeer naar eigen zeggen zo dicht mogelijk bij de speler op te pikken en het daarna op het eigen netwerk te zetten (Riot Games, februari 2016). Voor League of Legends in Noord-Amerika steeg het aandeel spelers onder 80 ms volgens Riot in iets meer dan negen maanden van 31% naar 50%, toen het met providers begon te peeren, en daarna van 50% naar 80% in één nacht, toen de gameservers naar Chicago verhuisden. Het voorbehoud van Riot: "This doesn't mean that every player saw better service."
- Steam Datagram Relay. Counter-Strike 2 routeert matches over de relays van Valve: de release notes van 25 oktober 2023 vermelden een fix voor "a bug where SDR routing could sometimes choose the second-best route when immediately connecting".
Met een VPN aan bereikt dat verkeer het netwerk van de game vanaf de VPN-server in plaats van vanaf je provider, dus vergelijk je de eigen weg van de game met de weg van de VPN ernaartoe. Alleen een test op jouw lijn beslist dat.
Test het met en zonder
- Kies de regio waarin je speelt en het uur waarop je meestal speelt.
- Noteer zonder VPN de ping die de game toont. Heb je w0a, dan geeft de pagina Ping naar gameservers drie getallen per regio, gemeten naar een referentie-eindpunt in plaats van naar de matchserver: de laagste van meerdere metingen, de jitter, en het aandeel metingen dat onbeantwoord bleef (hoe het meet).
- Verbind de VPN met een server tussen jou en die regio, controleer dat de game in de tunnel zit, en neem dezelfde metingen.
- Vergelijk de laagste waarde, de jitter en het verlies, niet één meting, en herhaal het op een andere dag voordat je beslist.
tracert en pathping lezen
Beide hebben een adres nodig. Toont je game dat van de matchserver niet, gebruik dan een adres in dezelfde regio, zoals de pagina Ping naar gameservers doet.
tracert gevolgd door een adres toont de routers onderweg, standaard maximaal 30 hops. De naslag van Microsoft merkt op dat sommige routers geen Time Exceeded-berichten terugsturen: hun hop verschijnt als een rij sterretjes, wat betekent dat de router stil bleef, niet dat het pad kapot is. De tijden op elke rij kunnen volgens Microsoft beïnvloed worden door factoren zoals netwerkcongestie, de kwaliteit van de netwerkverbindingen en de afstand tussen hops.
pathping voegt verlies toe. Standaard stuurt het 100 query's naar elke router en toont het, afhankelijk van het aantal hops, volgens Microsoft ongeveer 90 seconden een bezig-melding terwijl het die verzamelt (Microsoft Learn). Verlies verschijnt op twee plekken:
- Op een verbinding, de rijen met een verticale streep: Microsoft leest dat als "link congestion that is causing the loss of packets that are being forwarded on the path".
- Bij een router, de rijen met zijn adres: die router "might be overloaded", maar in het voorbeeld van Microsoft laten twee routers pakketten vallen die aan hen geadresseerd zijn, en dat "doesn't affect their ability to forward traffic that isn't addressed to them."
De rij die voor je game telt, is de bestemming. Voer pathping uit naar hetzelfde adres met de VPN uit en aan, en vergelijk die rij.
Regels en bijwerkingen
- Platformvoorwaarden. In oktober 2026 luidt artikel 3.A van de Steam Subscriber Agreement: "You agree that you will not use IP proxying or other methods to disguise the place of your residence, whether to circumvent geographical restrictions on game content, to order or purchase at pricing not applicable to your geography, or for any other purpose. If you do this, Valve may terminate your access to your Account." Andere platforms en games hebben hun eigen voorwaarden; lees ze voordat je via een server in een ander land speelt.
- Functies van het Xbox-netwerk. Xbox Support zegt dat sommige VPN-clients Teredo, dat bepaalde games gebruiken voor multiplayer op het Xbox-netwerk, blokkeren zolang ze verbonden zijn; dat sommige een netwerkadapter installeren die het blokkeert tot de adapter verwijderd is; en dat sommige een firewallregel aanmaken die "isn't always deleted" wanneer de VPN-software wordt verwijderd. Strikte of gemiddelde NAT op je pc behandelt Teredo.
Wat de ping niet verlaagt
- Afstand. Zodra de weg bijna rechtstreeks is, blijft afstand over.
- Een andere DNS-resolver. Die beantwoordt naamopzoekingen, buiten de weg die je matchverkeer neemt; Internetverbinding en DNS is de kaart voor een resolver die in een slechte toestand is achtergebleven.
- Instellingen op je pc. Geen van de netwerk-tweaks kiest de route.
- Een tool die gameverkeer via zijn eigen servers stuurt, hoe die ook heet: dezelfde afweging als een VPN, met het voorbehoud van Valve over relays. Test hem op dezelfde manier.
- Een VPN tegen verlies op je eigen verbinding. Tunnelpakketten gaan net als alle andere over je wifi en je router. Toont pathping verlies vanaf de eerste hop, begin dan met Wifi voor gaming.
Gerelateerd
- Hoge ping en lagpieken: wat je er echt aan kunt doen
- Strikte of gemiddelde NAT op je pc
- Wifi voor gaming
- Netwerk-tweaks
- Internetverbinding en DNS
Heeft deze pagina geholpen?
Wat ontbrak, of wat werkte er niet? We lezen elk van deze berichten.
Heeft deze pagina het niet opgelost, schrijf ons dan — noem het artikel dat je hebt gelezen, dan verbeteren we het.